Voorkomen of beperken van schade door chemische aantasting van beton

In de betonvoorschriften, NEN-EN 206, zijn zes milieuklassen gedefinieerd, evenals een groot aantal subklassen. De milieuklassen bepalen welke betontechnologische maatregelen genomen moeten worden om de duurzaamheid te waarborgen.

Lees hieronder het artikel dat specifiek ingaat op het voorkomen of beperken van schade door chemische aantasting van beton, of download direct de PDF versie met daarin zowel het beoordelen van de agressiviteit van verschillende chemische stoffen, de mechanismen die leiden tot chemische aantasting van beton en de factoren die deze aantasting beïnvloeden als ook de maatregelen ter voorkoming of beperking van schade door chemische aantasting (met extra tabellen en voorbeelden).

Eén van de zes klassen, milieuklasse XA, richt zich specifiek op de chemische aantasting van beton als gevolg van agressieve stoffen in de natuurlijke bodem en/of grondwater. De systematiek van milieuklasse XA is ook toepasbaar in andere omstandigheden, zoals in de chemische en agrarische industrie.

In dit artikel wordt specifiek ingegaan op de vraag welke maatregelen worden aanbevolen om aantasting te voorkomen of te beperken? (het beoordelen van de agressiviteit van verschillende chemische stoffen, de mechanismen die leiden tot chemische aantasting van beton en de factoren die deze aantasting beïnvloeden wordt ingegaan in het artikel ‘Chemische aantasting van beton’)

Het verlagen van de water-cementfactor resulteert in duurzamer beton; daarom wordt bij hogere agressiviteit een lagere water-cementfactor voorgeschreven.
Op NEN-EN 206 geldt in Nederland als aanvulling NEN 8005. Tabel D van deze norm vermeldt de eisen voor de betonsamenstelling afhankelijk van de milieuklasse (zie ook tabel 2 in de PDF).

Een langere nabehandeling vermindert de permeabiliteit aan het oppervlak en verbetert de duurzaamheid (zie tabel 3 in de PDF).

In veel gevallen kan het gebruik van hoogovencement met een hoog slakgehalte (> 65%) ook een effectieve maatregel zijn, aangezien beton dat met dit cement wordt geproduceerd over het algemeen een dichtere structuur heeft en dus een lage permeabiliteit vertoont. Om expansieve reacties door sulfaataantasting en alkali-silica-reacties te voorkomen, is het belangrijk om het sulfaat- en alkaligehalte van de grondstoffen te beperken en vooral om hoogovencement met een hoog slakgehalte toe te passen.

Deze maatregelen zijn van toepassing wanneer de agressiviteit hoger is dan milieuklasse XA3. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als men door een combinatie van omstandigheden gedwongen wordt te kiezen voor een klasse hoger dan XA3. Betontechnologisch gezien is deze klasse niet beschikbaar, maar men kan overwegen een van de volgende drie maatregelen te nemen:

• Aanbrengen van een beschermlaag
  Breng een beschermlaag aan die bestand is tegen agressieve stoffen of zuren, zoals zuurbestendige tegels, kunststof bekleding of een coating. Wanneer de beschermlaag het beton volledig beschermt, kan er worden gekozen voor een lagere milieuklasse.
• Accepteren van aantasting
  Vervaardig het beton in milieuklasse XA3 en accepteer een bepaalde mate van aantasting. Verhoog de dekking (opofferingsdekking) en voer een langere nabehandeling uit. Inspecteer de constructie regelmatig en breng indien nodig pas een laag spuitbeton of een geschikte beschermlaag aan.
• Reinigen van het oppervlak of aanpassen van het productieproces
  Een locatie waar regelmatig agressieve stoffen worden gemorst, moet worden ingedeeld in categorie XA3 vanwege de frequentie van morsingen. Het is aan te bevelen om deze locatie direct na het morsen schoon te maken (spoelen). Als er agressieve stoffen op het riool worden geloosd, kan ook worden gekeken naar mogelijke aanpassingen in het productieproces om deze lozingen te voorkomen of de agressiviteit van het afvalwater te verminderen.

Betoniek 5/13, Chemische invloeden op beton
Betoniek 15/16 Beton in XA
NEN-EN 206, Beton + NEN 8005, Nederlandse invulling van NEN-EN 206
NEN-EN 13670, Het vervaardigen van betonconstructies + NEN 8670:2018 Ontw. Nl Aanvullende voorschriften bij NEN-EN 13670

Download via onderstaande knop de PDF versie van dit artikel met daarin zowel het beoordelen van de agressiviteit van verschillende chemische stoffen, de mechanismen die leiden tot chemische aantasting van beton en de factoren die deze aantasting beïnvloeden als ook de maatregelen ter voorkoming of beperking van schade door chemische aantasting (met extra tabellen en voorbeelden):